สุขภาพและออกกำลังกาย

ระวัง! เจ้ายุงร้าย ภัยร้ายในหน้าฝน

Mosquito sucking blood on human skin with nature background

สวัสดีครับ เพื่อนๆ TV Direct (ทีวี ไดเร็ค) ทุกท่าน วันนี้จอร์จมีบทความดีๆมานำเสนอ เป็นเรื่องที่เกี่ยวกับ ภัยร้ายแรงที่มาจากยุง “เห็นตัวเล็กแบบนี้ มีพิษสงร้ายกาจมาก” คร่าชีวิตคนและสัตว์มานับไม่ถ้วน ถือเป็นอันตรายลำดับๆต้นของประเทศไทยเลยนะครับเพื่อนๆ อย่างที่ทราบกันอยู่แล้วว่ายุงนั้นเป็นพาหะของโรคไข้เลือดออกที่มักระบาดในช่วงหน้าฝน

แต่จริงๆแล้วโรคที่มากับยุงนั้นไม่ได้มีแค่ไข้เลือดออกเท่านั้น ยังมีอีกหลายโรคที่เดียวที่ความร้ายกาจไม่แพ้ไข้เลือดออกจริงๆ ยิ่งในช่วงนี้ที่ฝนเริ่มตกปรอยๆเป็นระยะๆ ถือว่าเป็นช่วงไฮซีซันของยุงจริงๆ วันนี้จอร์จจะพาเพื่อนๆไปรู้จักโรคที่มากับยุงกันค่ะเผื่อว่าคนในครอบครัวเกิดมีอาการบางอย่างรู้ไว้ใช้ว่าจะได้แก้ไขกันทันครับ

ถึงแม้ว่าเราจะพบเห็น “ยุง” ในเมืองไทยกันบ่อยจนเป็นเรื่องธรรมดา เห็นเกาะแขนเกาะขา หรือบินวนๆ อยู่รอบๆ ก็หันไปตบกันเปาะแปะๆ หรือถูกกัดเมื่อไรก็ปล่อยทิ้งไว้บ้าง ทายาหม่องบ้าง เดี๋ยวก็หายไปเอง แต่จริงๆ แล้วแค่ “ยุงกัด” เนี่ยแหละที่ทำให้คนตัวใหญ่ๆ ล้มหมอนนอนเสื่อ เข้าโรงพยาบาล หรืออาจถึงขั้นเสียชีวิตมาแล้ว แต่ยุงมีหลายร้อยชนิด แต่มียุงราว 3 ชนิด ที่พบในประเทศไทยเป็นพาหะนำโรค ประกอบด้วย ยุงก้นปล่อง, ยุงลาย, ยุงรำคาญ ซึ่งอาหารของยุงทั้งตัวผู้และตัวเมีย จะเป็นน้ำหวานจากผลไม้ หรือ น้ำผึ้ง แต่ยุงตัวเมียจะเริ่มดูดเลือดคนและสัตว์ หลังจากผสมพันธุ์แล้วเท่านั้น เพื่อนำเลือดไปเลี้ยงไข่ในท้องให้เจริญเติบโต ซึ่งเวลาที่ยุงกัดจะมีของเหลวคล้ายน้ำลายไหลที่เป็นพิษออกมาจากทางปากของมันซึ่งจะทำให้เรารู้สึกคันและมีตุ่มแดงบริเวณผิวหนัง

ยุงก้นปล่องเป็นพาหะนำโรคมาลาเรีย

มาลาเรีย เป็นเชื้อที่แพร่จากยุงตัวเมียสู้มนุษย์ ซึ่งทำให้มีอาการ เช่น ปวดหัว หายใจถี่ และหัวใจเต้นเร็ว หากผู้ป่วยมีอาการรุนแรงอาจส่งผลถึงขั้นเสียชีวิตได้ เชื้อมาลาเรียส่วนใหญ่จะเกิดภายในตับ และจะทำลายตับเพื่อที่จะเข้าไปฝังตัวในเม็ดเลือดแดง และทำลายเม็ดเลือดแดงในที่สุด ปัจจุบันทีมแพทย์มีการพัฒนา วัคซีนป้องกันโรคมาลาเรียอย่างต่อเนื่อง

ยุงรำคาญเป็นพาหะนำโรคไข้สมองอักเสบ

โรคไข้สมองอักเสบ เป็นเชื้อไวรัสในตระกูลเดียวกับไข้เลือดออก จะแตกต่างกันตรงการติดเชื้อภายในอวัยวะ คือ ไข้เลือดออกจะติดเชื้อที่ตับ ส่วนไข้สมองอักเสบ จะติดเชื้อที่สมอง การแสดงอาการขั้นรุนแรงอาจถึงขั้นเสียชีวิตได้ อัตราการเสียชีวิตของโรคไข้สมองอักเสบอยู่ที่ 30% มีโอกาสผิดปกติจากอาการทางสมอง 30% ซึ่งในปัจจุบันโรคไข้สมองอักเสบนี้ยังไม่มียารักษา มีเพียงวัคซีนป้องกันแต่ยังมีราคาที่สูงอยู่

ยุงลายเป็นพาหะนำโรคไข้เลือดออก

ไข้เลือดออก เป็นปัญหาใหญ่ทางด้านสาธารณสุขของประเทศไทยและทั่วโลก มักพบบ่อยในเด็กต่ำกว่า 15 ปี และผู้ใหญ่ในบางราย โรคไข้เลือดออกในแต่ละคน จะแสดงอาการหนัก-เบา แตกต่างกันไป ในบางรายอาจมีอาการหนักถึงขั้นระบบการทำงานของอวัยวะสำคัญๆ ล้มเหลวและถึงขั้นเสียชีวิตได้ ปัจจุบันมีการพัฒนา วัคซีนต้านไข้เลือดออกในระดับป้องกันเชื้อไวรัสได้สำเร็จ แต่ก็ยังไม่มียาที่สามารถฆ่าเชื้อไวรัสได้ ดังนั้นการควบคุมยุงลายไม่ให้มีการเพิ่มจำนวน และการป้องกันไม่ให้ยุงกัดจึงเป็นวิธีการที่ดีที่สุด

โรคทั้ง 3 นี้มีการแพร่ระบาดมากในหน้าฝน การป้องกันที่ดีสุดคือการกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ยุงต่างๆ ให้หมดไป หลีกเลี่ยงการถูกยุงกัด และการรักษาสุขภาพ ให้แข็งแรงนี้จะเป็นการป้องกันตัวเองก่อนที่จะเป็นโรคต่างๆ ได้ดีที่สุด

วิธีการป้องกัน ภัยร้ายที่มาจากยุง

วิธีการป้องกันการเกิดโรคที่มาจากยุงร้าย ทำได้โดยกำจัดพาหะนำโรคอย่างยุงลายบ้านและยุงลายสวนที่ออกหากินในเวลากลางวันเป็นหลัก รวมถึงการดูแลรักษาสุขภาพและการใช้ชีวิต ดังนี้

1. กำจัดยุงลายที่เป็นพาหะนำโรค ทำลายแหล่งเพาะพันธุ์ยุงในบริเวณบ้านและชุมชน คว่ำ ปิดฝาภาชนะ หรือไม่ปล่อยให้ภาชนะมีน้ำขังเพื่อป้องกันยุงมาวางไข่ ใส่ทรายอะเบท (ABATE) ตามภาชนะใส่น้ำ อย่างแจกัน ถังเก็บน้ำ เพื่อกำจัดลูกน้ำยุง เลี้ยงปลาให้กินลูกน้ำยุงลายเช่น ปลากัด ปลาหางนกยูง ฉีดพ่นยาฆ่าแมลงหรือสารเคมีกำจัดยุงเป็นระยะ โดยขณะฉีดพ่นควรแต่งกายอย่างมิดชิด สวมหมวก ถุงมือ และหน้ากากเพื่อป้องกันสารเคมีเข้าสู่ร่างกาย หรือแจ้งเจ้าหน้าที่สาธารณสุขหากพบว่ามีการระบาดของยุงในชุมชน

2. ป้องกันการติดเชื้อ แต่งกายมิดชิด สวมเสื้อและกางเกงขายาวเมื่อออกนอกบ้าน ฉีดสเปรย์หรือทาครีมป้องกันยุง หลีกเลี่ยงการอยู่ในแหล่งชุมชนที่มีคนจำนวนมากและพื้นที่ที่มีการแพร่ระบาดของเชื้อ ไม่อยู่ในบริเวณที่อับชื้นหรือตามมุมมืด ติดมุ้งลวดที่ประตูและหน้าต่าง ตรวจเช็คความเรียบร้อยของประตู หน้าต่าง ผนังบ้าน ไม่ให้มีรูหรือช่องให้ยุงเข้ามาภายในบ้านได้

3. สร้างภูมิคุ้มกันที่ดี กินอาหารที่มีประโยชน์ตามหลักโภชนาการ ควบคู่กับการออกกำลังกายอย่างเหมาะสม

4. การฉีดวัคซีน นักวิจัยทางการแพทย์กำลังคิดค้นผลิตวัคซีนชนิดต่าง ๆ ซึ่งในขณะนี้ วัคซีนตัวสำคัญที่กำลังถูกวิจัยและประกาศใช้ในบางประเทศ คือ Dengvaxia (CYD-TDV) ในกลุ่มผู้ป่วยช่วงอายุ 9-45 ปี สำหรับประเทศไทย สถาบันวัคซีนแห่งชาติประเทศไทยรายงานว่า วัคซีนไข้เลือดออกยังอยู่ในระยะทดลองเพื่อความปลอดภัยและประสิทธิผลทางการรักษาสูงสุด และจะนำมาใช้ต่อเมื่อได้รับการรับรองที่แน่นอนแล้ว

การป้องกันของโรคก็ง่ายๆ แค่ระวังอย่าให้โดนยุงกัด ไม่ว่าจะเป็นหลีกเลี่ยงแหล่งที่มียุงชุม เช่น ในป่าทึบ แหล่งน้ำนิ่ง ทำลายแหล่งเพาะพันธุ์ยุงรอบบ้าน และใช้ยาป้องกันยุงเมื่อจำเป็น นอกจากนี้หากมีอาการเป็นไข้สูงหลังจากโดนยุงกัดประมาณ 1-2 สัปดาห์ ควรสันนิษฐานว่าอาจจะเป็นโรคเหล่านี้ และรีบพบแพทย์โดยด่วนทันทีครับ จอร์จว่าช่วงนี้หน้าฝนก็ระมัดระวังตัวเองและครอบครัวจากโรคที่มากับยุงพยายามทายากันยุงเวลาอยู่ข้างนอกและเวลาอยู่บ้านก็หาอุปกรณ์มาป้องกันยุง ไม่ว่าจะ ยากันยุงหรือเครื่องดักยุงไฟฟ้า ก็จะช่วยป้องกันโรคร้ายที่มาจากยุงได้นะครับ ครั้งหน้าจอร์จจะมีบทความดีๆอะไรมานำเสนอ รอติดตามกันด้วยนะครับ

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *